رابطه رفتار غذا خوردن مادر و غذا دادن ذهن آگاهانه با رفتار غذا خوردن کودک: نقش واسطه‌ای خلق و خوی کودک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

غذا خوردن در سنین کودکی جهت رشد مطلوب حائز اهمیت است و از مؤلفه­های متعددی تأثیر می­پذیرد. ویژگی­های رفتاری مادر و ویژگی­های شخصیتی کودک، از جمله مؤلفه­های تأثیرگذار است. هدف مطالعه حاضر، مدل­سازی رفتار غذا خوردن کودکان بر اساس رفتار غذا خوردن و غذا دادن ذهن آگاهانه مادر و نقش واسطه­ای خلق و خوی کودک است. در این پژوهش در سال 1399، 180 مادر به همراه فرزندانشان (87 دختر و 93 پسر) از شهر ارومیه به روش در دسترس انتخاب شدند و مادران پرسشنامه­های غذا دادن ذهن آگاهانه، رفتارهای غذا خوردن بزرگسال، خلق و خوی مالهوترا و رفتار غذا خوردن کودکان را تکمیل نمودند. نتایج این پژوهش به روش ضریب همبستگی و تحلیل مسیر با نرم‌افزارهای SPSS و Amos نشان داد غذا دادن ذهن آگاهانه و رفتار غذا خوردن مادر و خلق و خوی کودک، رابطه معناداری با رفتار غذا خوردن کودک دارد و مدل رابطه رفتار غذا خوردن و غذا دادن ذهن آگاهانه مادر با رفتار غذا خوردن کودک و نقش واسطه­ای خلق و خوی کودک معنادار است و شاخص برازندگی تطبیقی (07/0=RMSEA) مطلوب گزارش شد. این مدل با توجه به نتایج به دست آمده مشخص نمود که مؤلفه­های مادر و کودک در رفتار غذا خوردن کودک مؤثر است و در زمینه علل‌یابی و درمان مشکلات غذا خوردن کودکان باید به این مؤلفه­ها نیز توجه نمود.

کلیدواژه‌ها


میرز، لاورنس. گامست، گلن. گارینوف جی. (1391). پژوهش چندمتغیری کاربردی، ترجمه حسن حمیدآبادی و همکاران، رشد.
هومن، حیدرعلی. (1384). مدل‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل، سمت.
Allirot, X., Miragall, M., Perdices, I., Baños, R.M., Urdaneta, E., Cebolla, A. (2017) Effects of a brief mindful eating induction on food choices and energy intake: external eating and mindfulness state as moderators. Journal Mindfulness. 9 (3), 750–760.
Archer, L. A., Rosenbaum, P.L., Streiner, D.L. (1990). The children eating behavior inventory: reliability and validity results. Journal of Pediatric Psychology. 16(5), 629-642
Bjørklund, O., Belsky, J., Wichstrøm, L., Steinsbekk, S. (2018). Predictors of Eating Behavior in Middle Childhood: A Hybrid Fixed Effects Model. Journal of Development Psychology. 54 (6), 1099–1110
Duncan LG, Coatsworth JD, Greenberg MT(2009). A model of mindful parenting: Implications for Parent-Child relationships and prevention research. Clinical child and family psychology review. 12(3), 255-270.
Daniels, L.A., (2019). Feeding Practices and Parenting: A Pathway to Child Health and Family
Happiness.  Annals of Nutrition and Metabolism. 74(suppl 2),29–42
 
Derauf, C., LaGasse, L., Smith, L., Newman, E., Shah, R., Arria, A, et al. (2011) Infant temperament and high-risk environment relate to behavior problems and language in toddlers. Journal od Development Behavior Pediatric. 32(2),125–35.
Emley, E. A., Taylor, M. B., & Musher-Eizenman, D. R. (2017). Mindful feeding and child
dietary health. Journal of Eating Behaviors, 24, 89–94.
Gouveia, M.J., Canavarro, M.C., Moreira, H. (2019). How can mindful parenting be related to emotional eating and overeating in childhood and adolescence? The mediating role of parenting stress and parental child-feeding practices. Journal of Appetite. 138, 102–114
Goodman, L. Y., Roberts, L.T., Musher-Eizenman, D.R. (2020). Mindful feeding: A pathway between parenting style and child eating behaviors. Journal of Eating Behaviors. 36, 101335
Giampaoli, J., Goto, K., Hart, S., Yang, S., Wylie, A(2019). Factors Associated with Mindful Food Parenting Practices. Californian Journal of Health Promotion. 17 (1), 45- 60.
Grimm, E. R., & Steinle, N. I. (2011). Genetics of eating behavior: Established and
emerging concepts. Journal of Nutrition Reviews, 69(1), 52–60.
Holley, C. E., Farrow, C., & Haycraft, E. (2017). A Systematic Review of Methods for
 Increasing Vegetable Consumption in Early Childhood. Current Nutrition Reports, 6(2),
 157–170
Holley, C. E., Haycraft, E., Farrow, C. (2019). Unpacking the relationships between positive feeding practices and children's eating behaviours: The moderating role of child temperament. Journal of Appetite. Article in press.
Haycraft, E.V., Farrow, C. Meyer, C., Powell, F., Blissett. J. (2011). Relationships
Between Temperament and Eating Behaviours in Young Children. Appetite 56(3):689-92
Kaushal, S., Singh, C.K., Malaviya, R. (2017). Temperament of underprivileged children. International Journal of Home Science. 3(1),238-241
Kabat-Zinn, M., & Kabat-Zinn, J. (1997). Everyday blessings: The inner work of mindful parenting. Hyperion: New York.
Liu, Y. L., Stein, M, T. (2013). Feeding Behaviour of Infants and Young
Children and Its Impact on Child Psychosocial and Emotional Development. Encyclopedia on Early Childhood. 1-8
Ramalho, S., lix, L,F., Goldschmidt, A.B., Silva, D., Costa, C., Mansilha, H.F., Conceic¸ E.M. (2020). Maternal Eating Behavior and Problematic Eating Behaviors of Children Undergoing Weight Loss Treatment: A Cluster Analysis
Journal of Childhood Obesity. Article in press.
Shiner, R.L., Buss, K.A., McClowry, S.G., Putnam, S.P., Saudino, K.J., Zentner, M. (2012). What is temperament now? Assessing progress in temperament research on the twenty-fifth anniversary of goldsmith et al. Journal of Child Development Perspective. 6(4), 436–444.
Surkan, P.J., Charles, M.K., Katz, J., Siegel, E.H., Khatry, S. K., LeClerq, S.C, et al. (2015) The Role of Zinc and Iron-Folic Acid Supplementation on Early Child
Temperament and Eating Behaviors in Rural Nepal: A Randomized Controlled Trial. PLoS ONE. 10(3), e0114266.
Steinsbekk, S., Bjørklund, O., Llewellyn, C., Wichstrøm, L. (2020). Temperament as a predictor of eating behavior in middle childhood – A fixed effects approach. Journal of Appetite .150 (2020) 104640
Tylka, T.L., Enelib, I. U., Van Diestd, A.M., Lumeng, J. C. (2013). Which adaptive maternal eating behaviors predict child feeding practices? An examination with mothers of 2- to 5-year-old children. Journal of Eating Behavior. 14(1), 57–63
Thompson, A. L., Mendez, M. A., Borja, J. B., Adair, L. S., Zimmer, C. R., & Bentley, M. E.
(2009). Development and validation of the Infant Feeding Style Questionnaire.
Journal of Appetite, 53, 210–221.
Tate, A. D., Trofholz, A., Rudasill, K, M., Neumark-Sztainer, D., Berge, J. M. (2016). Does child temperament modify the overweight risk associated with parent feeding behaviors and child eating behaviors?: An exploratory study. Journal of Appetite. 101, 178e183
Potharst, E. S., Aktar, E., Rexwinkel, M., Rigterink, M., & Bögels, S. M. (2017). Mindful
with your baby: Feasibility, acceptability, and effects of a mindful parenting group
training for mothers and their babies in a mental health context. Journal of Mindfulness.
8(5), 1236–1250
Meers, M.R. (2013). The assessment of mindful food parenting and its relation to parental feeding practices and child food intake: Bowling Green State University; 2013. https://scholarworks.bgsu.edu/psychology_diss/71
Malhotra, D., Bhagat, A., Malhotra, A. (1993). Temprament of children of addicts: a preliminary report. H.K.C psychology Journal. 3, 5-8
Mallan, K.M.,  Fildes, A.,  Garcia, X. p.,  Drzezdzon, j., Sampson, M., and  Llewellyn, C.(2017). Appetitive traits associated with higher and lower body mass index: evaluating the validity of the adult eating behaviour questionnaire in an Australian sample. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity.14, 130.
Viana, V., Almeida, P., Guardiano, M., Silva, D., Oliveira, B., Guerra, A. (2019). Mothers’ eating style’s influence on their feeding practices and on their children’s appetite traits. The psychologist: Practice and Research Journal. Article in press
 Vollrath, M., Torgersen, s., Torgersen., L. (2018).Associations of children’s Big Five personality with eating behaviors. BMC research Notes. 11, 654
Vaughn, A.E.,  Ward , D.S.,  Fisher , J.O.,  Faith , M.S.,  Hughes , S.O.,  Kremers, S.P.,  Musher-Eizenman , D.R.,  O'Connor , T.M., Patrick, H., Power, T.G. (2016). Fundamental constructs in food parenting practices: a content map to guide future research. Nutrion Reviewe Journal. 74(2), 98-117
Wnuk, S.M., Du Ch,T., Van Exan, J., Wallwork, A., Warwick, K., Tremblay, L., Kowgier, M., Sockalingam, S. (2017) Mindfulness-based eating and awareness training for post-bariatric surgery patients: a feasibility pilot study. Journal of Mindfulness. 9, 949–960.