اثربخشی درمانهای شناختی رفتاری گروهی و درمان مثبت نگر بر سرسختی روانشناختی و کیفیت زندگی زنان مبتلا به دیابت نوع دوDOR:20.1001.1.26454955.1399.15.51.7.8

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری روان‌شناسی بالینی دانشگاه عدالت، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: دانشیار دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام، تهران، ایران

3 استاد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، تهران، ایران

5 استادیار، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

دیابت نوع دو از بیماریهای مزمن و شایع است که باعث به­خطر افتادن سلامت روانی افراد می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمانهای شناختی­ ـ ­رفتاری گروهی و درمان مثبت­نگر بر افزایش سرسختی روانشناختی و کیفیت زندگی زنان مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد. این مطالعه به روش نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون­ ـ ­پس­آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل انجام شد. جامعه مورد مطالعه افراد مبتلا به دیابت نوع دو شهر تهران در سال 95­ ـ ­96 بودند. نمونه آماری پژوهش 45 نفر (سه گروه 15 نفره) از افراد مبتلا به دیابت نوع دو بود که برای انتخاب آنها از روش نمونه‫گیری در دسترس استفاده شد. دو گروه مداخله به‌ترتیب در جلسات مداخله­ای درمانهای شناختی­ ـ رفتاری گروهی و درمان مثبت‌نگر قرار گرفتند و در این مدت گروه کنترل، مداخله­ای را دریافت نکردند. داده­ها با پرسشنامه­های استاندارد گردآوری، و با کمک نرم­افزار SPSS نسخه 22 تحلیل گردید. نتایج آزمون مانکووا نشان داد که درمان شناختی­ ـ رفتاری و درمان مثبت­نگر بر بهبود کیفیت زندگی و افزایش سرسختی روانشناختی بیماران مؤثر است (01/0>P). هم­چنین نتایج آزمون t نشان داد در برخی از مؤلفه­ها تأثیر درمانهای شناختی رفتاری گروهی از درمان مثبت نگر مطلوبتر است و تأثیر بیشتری بر بهبود کیفیت زندگی و سرسختی روانشناختی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو دارد. به­نظر می‫رسد درمانهای شناختی­ ـ ­رفتاری گروهی و درمان مثبت­نگر به­عنوان درمان انتخابی در بهبود سطح کیفیت زندگی و افزایش سرسختی روانشناختی بیماران از اثربخشی مطلوبی برخوردار باشد؛ لذا استفاده از این مداخلات روانشناختی در محیط­های درمانی پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه‌ها


اصغر نژاد فرید، علی اصغر؛ رحیمیان بوگر، اسحاق (1387)، رابطه سر سختی روان شناختی و خود تاب آوری با سلامت روان در نوجوانان و بزرگ سالان باز مانده زلزله شهرستان بم. مجله روان پزشکی و روان‌شناسی ایران، سال چهاردهم، شماره 1: 70 ـ 62.
 پورشریفی حمید، زمانی رضا، مهریار امیرهوشنگ، بشارت محمدعلی، رجب اسدالله (1387)، تاثیر مصاحبه انگیزشی بر بهبود شاخص‌های سلامت جسمی (کاهش وزن و کنترل قندخون) در افراد مبتلا به دیابت نوع دو. روانشناسی معاصر، شماره 6.
صمدزاده، نسیم؛ پورشریفی، حمید؛ باباپور خیرالدین، جلیل (1393). بررسی اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر سازگاری روانی ـ اجتماعی با بیماری و نشانه‌های افسردگی در افراد مبتلا به دیابت نوع 2. مطالعات روان‌شناسی بالینی. 5 (17): 96 ـ 77.
مجلسی فرشته، رحیمی فروشانی عباس، شجاعی‌زاده داود، عباسی بروجنی پروین (1391)، بررسی سازگاری شناختی صفتی و حالتی و عوامل موثر بر آن در بیماران دیابتی نوع ۲. مجله دیابت و متابولیسم ایران. ۱۱ (۶): ۵۲۸ ـ ۵۳۷.
خوش نیت نیکو، سید محسن؛ مادرشاهیان، فرح؛ حسن آبادی، محسن؛ حشمت، رامین؛ خالقیان، نسیم (1386)، مقایسه وضعیت شناختی سالمندان مبتلا به دیابت نوع ۲ با افراد غیر مبتلا. مجله دیابت و متابولیسم ایران.  ۷ (۱): ۷۱ ـ ۷۶.
یاسمی نژاد، پریسا؛ گل محمدیان، محسن؛ بشلیده، کیومرث؛ مومنی، خدامراد (2014)، رابطه تیپ‌های شخصیتی A و B با درگیری شغلی در اعضای هیات علمی، مشاوره شغلی و سازمانی، (17): 122 ـ 137.