طراحی الگوی فرایندهای خانوادگی مؤثر بر رشد شغلی؛ نظریه داده بنیاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود

3 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

با توجه به نبود محتواها و فرایندهای خانوادگی مؤثر بر رشد شغلی، هدف پژوهش شناسایی عوامل و تدوین الگوی فرایندهای خانوادگی مؤثر بر رشد شغلی است. این پژوهش، کیفی با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد است. نمونه پژوهش را 13 شرکت­کننده (8 مرد و 5 زن) از دانشجویان دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی شهر بجنورد تشکیل می­دهد که نمره رشد شغلی و انطباق­پذیری شغلی آنها یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بوده است. این نمونه با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و نظری انتخاب، و سپس داده­ها با استفاده از مصاحبه نیمه­ساختار­یافته جمع­آوری، و با استفاده از فنون اشتراوس و کربین شامل شناسه­گذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد. نتایج تحلیل مصاحبه­ها به استخراج 885 مفهوم، 28 مؤلفه و 12 مقوله شامل حمایت عاطفی، بستر اکتشاف، بستر خودگردانی، بستر خودکفایی، بستر خودکارامدی شغلی، فرارفتن از روایتهای غالب، حمایت اطلاعاتی، روابط اجتماعی تضمین­شده، ساختار کارامد خانواده، الگوی نقش مثبت، الگوی نقش منفی و درگیرشدن منجر شد که در دو بعد اصلی شامل بعد بنیادی و ابزاری ارائه شده است. از تعامل این دوازده عامل اکتشافی، الگوی فرایندهای خانوادگی مؤثر بر رشد شغلی شکل می­گیرد و برایند آن فردی است که به لحاظ شغلی رشد یافته است.

کلیدواژه‌ها


استرواس، انسلم؛ کربین، جولیت (1998). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای. ترجمه ابراهیم افشار (1392). تهران: نشر نی.

زونکر، ورنون، جی (2006). مشاوره شغلی: رویکرد کل­نگر. ترجمه علی محمد­نظری، فرشاد محسن­زاده و علیرضا بوستانی­پور (1394). تهران: انتشارات سمت.

ساویکاس، مارک، ال (2010). مشاوره شغلی. ترجمه: حمید دررودی و آرزو ضاربی (1395). تهران: ارسبارن.

سلیمانیان، علی­اکبر؛ درودی، حمید؛ گل­پیچ، زینب (1392). پیش­بینی رشد شغلی براساس سبکهای هویت در دانشجویان مراکز آموزش عالی شهر بجنورد. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی. ش 68: 161 ـ 175.

سمیعی، فاطمه؛ باغبان، ایران؛ عابدی، محمدرضا؛ حسینیان، سیمین (1391). نظریه­های مشاوره مسیر شغلی، مسیر تکامل انتخاب شغل. جهاد دانشگاهی (دانشگاه اصفهان).

صالحی، رضوان؛ عابدی، محدرضا؛ باغبان، ایران؛ نیلفروشان، پریسا (1393). بررسی ساختار عاملی، اعتبار و روایی مقیاس انطباق­پذیری مسیر شغلی. فصلنامه اندازه­گیری تربیتی. ش 4(16): 49 ـ 66.

صفری، معصومه؛ ربیعی، محمد؛ مصباح، نسرین (1395). بررسی میزان و عوامل مؤثر بر انطباق­پذیری شغلی دانشجویان ورودی جدید دانشگاه تهران در سال (1393). فصلنامه نوآوری­های مدیریت آموزشی. ش 11 (3): 83 ـ 94.

گال، مردیت؛ بورگ، والتر؛ گال، جویس (ـ). روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی. ترجمه احمدرضا نصر و همکاران (1393). تهران: دانشگاه شهید بهشتی و انتشارات سمت.