اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ‌به‌شیوه‌ گروهی بر اعتماد در روابط بین‌فردی و کنترل عواطف در زنان متأهل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

چکیده

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، از درمانهای رفتاری نسل سوم است و در آن تلاش می­شود به­جای تغییر شناخت­ها، ارتباط روانشناختی فرد با افکار و احساساتش افزایش یابد. هدف این پژوهش تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اعتماد در روابط بین­فردی و کنترل عواطف در زنان متأهل بود. در قالب مداخله نیمه­تجربی به­شیوه پیش‌آزمون ـ پس­آزمون و پیگیری، 24 زن متأهل به­شیوه نمونه­گیری در دسترس از میان زنان دارای مشکلات زناشویی مراجعه­کننده به مرکز مشاوره کمیته امداد شهر کرمانشاه انتخاب، و به­طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام 12 نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه اعتماد در روابط بین­فردی و پرسشنامه کنترل عواطف بودند. گروه آزمایش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را به­مدت ده جلسه به­شیوه گروهی دریافت کردند؛ اما برای گروه کنترل درمانی ارائه نشد. پس از پایان جلسات درمان از هر دو گروه پس­آزمون به‌عمل آمد. برای تحلیل داده­ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. براساس یافته­ها، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به­شیوه­ گروهی بر اعتماد در روابط بین­فردی (05/0P<) و کنترل عواطف (05/0P<) مؤثر بوده است. نتایج پیگیری بعد از یک ماه نیز نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل در اعتماد در روابط بین­فردی و کنترل عواطف در سطح (05/0P<) تفاوت معنی­داری وجود دارد. براساس نتایج درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می­تواند تأثیر مطلوبی بر اعتماد در روابط بین­فردی و کنترل عواطف داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


ایران­دوست، فروزان؛ طاهرنشاط­دوست، حمید؛ نادی، محمدعلی (1393). تأثیر درمان مبنی بر پذیرش و تعهد در کیفیت زندگی زنان مبتلا به کمردرد مزمن. مجله علوم رفتاری. ش 1 (8): 96 ـ 89.

ایزدی، راضیه؛ نشاط­دوست، حمیدطاهر؛ عسگری، کریم؛ عابدی، محمدرضا (1393). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی ـ رفتاری بر علائم بیماران مبتلا به اختلال وسواس ـ اجبار. مجله تحقیقات علوم­رفتاری. ش 1 (12): 33 ـ 19.

حسینائی، علی؛ احدی، حسن؛ فتی، لادن؛ حیدری، علیرضا؛ مظاهری، مهدی (1392). تأثیر آموزش گروهی مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر استرس شغلی و فرسودگی شغلی. مجله روانپزشکی و روانشناسی ایران. ش 2 (19): 120 ـ 109.

 خدایاری­فرد، محمد؛ غلامعلی­لواسانی، مسعود؛ اکبری­زردخانه، سعید؛ لیاقت، سمیه (1389). استانداردسازی سیاهه ابراز خشم صفت ـ حالت 2 اسپیلبرگر. توانبخشی. ش 11 (1): 47 ـ 56.

خزان، کاظم؛ عباسی­اصل، مجتبی؛ یونسی، سیدجلال؛ کاظمی، جواد (1395). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش نارسایی هیجانی زنان در معرض طلاق. فصلنامه مددکاری اجتماعی. ش 3 (5): 13 ـ 5.

خندان­دل، سحر؛ کاویان­فر، حسین (1394). نقش اعتماد در روابط بین فردی و تاب­آوری خانواده در رضایت زناشویی زوجهای شاغل. فصلنامه آسیب­شناسی، مشاوره و غنی­سازی خانواده. ش 1 (1): 31 ـ 14.

زنگنه­مطلق، فیروزه؛ بنی­جمالی، شکوه­السادات؛ احدی، حسن؛ حاتمی، حمیدرضا (1396). اثربخشی زوج­درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و هیجان­محور بر بهبود سازگاری و تعهد زناشویی زوجین. فصلنامه فرهنگی­ تربیتی زنان و خانواده. ش 38 (11): 70 ـ 49.

طهماسبیان، حجت­اله؛ خزایی، حبیب­اله؛ عارفی، مختار؛ سعیدی­پور، مهشید (1393). هنجاریابی آزمون مقیاس کنترل عواطف. مجله دانشگاه علوم­پزشکی کرمانشاه. ش 6 (18): 354 ـ 349.

علوی­زاده، فرانک؛ شاکریان، عطا (1395). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش علائم تنش، اضطراب و افسردگی زنان دارای تجربه روابط فرا زناشویی (عاطفی، جنسی). نشریه روان­پرستاری. ش 69 (4): 14 ـ 8.

محمدی، الهام؛ کشاورزی­ارشدی، فرناز؛ فرزاد، ولی­اله؛ صالحی، مهدیه (1395). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی زنان افسرده. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی. ش 2 (17): 35 ـ 26.

مک­کی، متیو؛ لیوف، آویگل؛ اسکین، میشل (2016). اکت برای مشکلات بین­فردی (همراه با شیوه­نامه درمان گروهی). ترجمه محمود روغنچی، رضوان­السادات جزایری، عذار اعتمادی، مریم فاتحی­زاده، خدامراد مؤمنی و سیدمحسن حجت­خواه (1395). کرمانشاه: انتشارات دانشگاه رازی.

نوابی­نژاد، شکوه (1391). راهنمایی و مشاوره گروهی. تهران: انتشارات سمت.

نوروزی، محدثه؛ زرگر، فاطمه؛ اکبری، حسین (1396). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش مشکلات بین فردی و اجتناب تجربه­ای دانشجویان. مجله تحقیقات علوم رفتاری. ش 2 (15): 174 ـ 168.

هریس، راس (1962). درمان پذیرش و تعهد با عشق. ترجمه پیمان دوستی، سیده سپیده هدایتی همدانی و حسین محققی (1395). همدان: انتشارات فراگیر هگمتانه.