فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده

فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده

«تحلیل لغوی و تفسیری «تسریح بإحسان» در نهاد طلاق؛ بازاندیشی انتقادی در باب حقوق اجتماعی- مالی زن در فرهنگ اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
توجه به جایگاه زنان و تکریم آنان از ارزش‌های مهم جامعه قرآنی است که خدای تعالی ضمن تصریح در بسیاری از آیات قرآن با نام‌گذاری سوره نساء نیز بدا‌ن تاکید نموده است. در این میان، توجه به مسایل روانی- اجتماعی زنان در امر ازدواج و به خصوص دوران طلاق از جمله مواردی است که توجه و اهتمام به آن در تفسیر و تبیین صحیح آیات ضروری می‌نماید. در همین راستا، این پژوهش به روش توصیفی و تحلیل انتقادی و با رویکرد مبتنی بر لغت شناسی، توجه به سیاق و تفسیر قرآن به قرآن و با تمرکز بر فراز «تَسْرِیحٌ بِإِحْسَانٍ» اثبات می‌کند، فضای کلی قرآن با فرازهای مشابهی چون «سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ»، «فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ» و به همراه گزاره‌هایی آمرانه و ناهیانه در پی آن است که کیفیتی حداکثری از حقوق زنان توسط مردان در موضوع طلاق را فرهنگ‌سازی نماید. قرآن برای این کیفیت، از احسان، نه به معنای حقوق واجب زن، بلکه اعطا و بخششی جدا، متضمن نصرت و حمایت مالی- روانی او استفاده کرده و سپس در آیات بعد، با استفاده از واژه «معروف» به عنوان الگو و فرهنگی جاری در سبک زندگی مسلمانان، بدان تصریح و تاکید نموده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Lexical and interpretative analysis of « tas̊rīhe be ehsan »in the institution of divorce; Critical rethinking about women's social-financial rights in Islamic culture

نویسنده English

mahbubeh musaeipour
Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Paying attention to the status of women and honoring them is one of the important values of the Quranic society, which God Almighty has emphasized in many verses of the Quran by naming Surah Nesa. In the meantime, paying attention to women's psycho-social issues in the matter of marriage and especially during divorce is one of the things that need to be paid attention to in correct interpretation and explanation of the verses. In this regard, this research, using a descriptive and critical analysis method and with an approach based on lexicology, paying attention to the context and interpretation of the Qur'an to the Qur'an and focusing on the section « tas̊rīhe be ehsan » proves the general atmosphere of the Qur'an with similar sections such as «sareḥūhunah be mae̊rūf», «feāreqūhunah be mae̊rūf»" and with Imperative and limited propositions seek to culture the maximum quality of women's rights by men in the issue of divorce. For this quality, the Qur'an has used Ihsan, not in the sense of a woman's obligatory rights, but a separate gift and forgiveness, which includes support and financial-psychological support for her, and then in the following verses, by using the word " mae̊rūf ", it is used as a model and current culture in the lifestyle of Muslims. has specified and emphasized.

کلیدواژه‌ها English

tas̊rīhe be ehsan
interpretations
vocabulary
interpretation of the Qur'an to the Qur'an
Women's rights

Smiley face

قرآن کریم
Abu al-Fatuh Razi, Hossein bin Ali, (1408 AH), Ruz al-Jinnan and Ruh al-Jinan fi Tafsir al-Qur'an, revised by: Muhammad Ja'far Yahaghi, Mashhad: Astan Quds Razavi. [In Persian]
Ahmadabadi Arani, Najmeh et al., (2018), “Analysis of Modern and Postmodern Feminist Educational Approaches and Its Critique Based on Islamic Education,” Journal of Research on Islamic Education Issues, No. 39, Year 26, pp. 52-35.DOR: 20.1001.1.22516972.1397.26.39.2.9
Ayashi, Muhammad bin Masoud, (1380), al-Tafsir (Tafsir al-Ayashi), Tehran: Al-Ulamiya Al-Islamiya School. [In Persian]
Azhari, Muhammad ibn Ahmad, (1421 AH), Tahdhib al-Lughah. Beirut: Dar Ihya al-Turat al-Arabi. [In Persian]
Baghwi, Hussein ibn Masoud, (1420 AH), Tafsir al-Baghawi (Ma’al al-Tanzil), Beirut: Dar Ihya al-Turat al-Arabi. [In Persian]
Baydawi, Abdullah Omar, (1418 AH), Anwar al-Tanzil wa asrar al-Ta’wil, Beirut: Dar Ihya al-Turat al-Arabi. [In Persian]
Dinwari, Abdullah bin Muhammad, (1424 AH), Tafsir Ibn Wahb (Al-Wadhi fi Tafsir al-Quran al-Karim), Beirut: Dar al-Kutb al-Ilmiyah.
Fakhr Razi, Muhammad bin Omar, (1420 AH), al-Tafsir al-Kabir (Mufatih al-Ghayb). Beirut, the center of revival of the Arab heritage. [In Persian]
Fara, Yahya bin Ziyad, (1980 AD), Ma'ani al-Qur'an (Fara'), Egypt: Al-Hiyeh al-Masriyyah Al-Ama for the Book. [In Persian]
Farahidi, Al-Khalil bin Ahmad, (1410 AH), Kitab Al-Ain, Dar al-Hijra Institute, 1: Al-Thaniyyah. [In Persian]
Fazil Moqdad, Moqdad bin Abdullah, (1373), Kanzal-Irfan Fi Fiqh al-Qur'an, revised by: Mohammad Baqer Mehboodi, Tehran: Mortazavi. [In Persian]
Hosseini Hamrani, Muhammad, (1404 AH), Anwar al-Darkhansh in Tafsir al-Quran, Tehran: Lotfi. [In Persian]
Ibn Ashour, Muhammad Tahir, (1420 A.H.), Al-Tahrir and Al-Tanweer known as Ibn Ashour's Commentary, Beirut: Est. [In Persian]
Ibn Darid, Muhammad ibn Hasan, (1407 AH), Jamehra al-Lagheh, Beirut, Dar al-Alam Lal-Malayin.[In Persian]
Ibn Faris, Ahmad, (1404 A.H.), Ma'jam Maqays al-Lagheh, Qom: School of Al-Alam al-Islami. [In Persian]
Ibn-Manzoor, Muhammad bin Makram, (1388 A.H.), The Arab Language, Research: Ahmad Fars, Beirut: Dar Sadder Lal-Tabaeh and Al-Nashar. [In Persian]
Khazen, Ali ibn Muhammad, (1415 AH), Tafsir al-Khazen al-Massib al-Bab al-Ta’wil fi ma’ani al-Ta’wil, Beirut: Dar al-Kutb al-Ilmiyah. [In Persian]
Maalouf, Louis, (1365 A.H.), Al-Manjad fi al-Lagheh, Qom: Ismailian. [In Persian]
Madrasi, Mohammad Taqi, (1419), Man Hoda al-Qur'an, Tehran: Darmhabi Al-Hussein. [In Persian]
Makarem Shirazi, Nasser, (1371), Tafsir Nammun, Tehran, Darul-Kutb Al-Islamiyya. [In Persian]
Matridi, Muhammad bin Muhammad, (Beta), al-Tafsir al-Matridi, Lebanon: Beirut, Dar al-Kitab al-Alamieh. [In Persian]
Mawardi, Ali bin Muhammad, (Bita), Al-Naqt and Al-Ayoun Tafsir al-Mawardi. Dar al-Kutub al-Elamiya, Mohammad Ali Beyzoun's publications, Beirut. [In Persian]
Mojtaheda Amin, Nosrat Begum, (Bita), Makhzan Al-Irfan, Bija, Bina. [In Persian]
Muqatil bin Suleiman, (1423 AH), Tafsir of Muqatil bin Suleiman, Beirut: Darahiya al-Trath al-Arabi. [In Persian]
Mustafa, Ebrahim, (1989), Al-Wasit Encyclopedia, Türkiye: Dar al-Dawa. [In Persian]
Nahas, Ahmad bin Muhammad, (1421), Arabs of the Quran, Beirut: Darul-Kutb Al-Ilmiyeh. [In Persian]
Qomi, Ali bin Ibrahim. (1363), Tafsir al-Qami. Qom: Dar al-Kitab. [In Persian]
Raghib Isfahani, Husayn bin Muhammad, (1412 AH), Al-Mufradat fi Gharib al-Quran, Beirut, Dar al-Shamiyah. [In Persian]
Ranjbaran, Davood, Tabatabaeinia, Seyyed Reza et al., (1402), "Analysis of the concept of ethics in the family from the perspective of Imam Sajjad (peace be upon him) with emphasis on Sahifa Sajjadiyah", Quarterly Scientific, Cultural and Educational Journal of Women and Family, No. 66, Year 18, pp. 44-11.DOR: 20.1001.1.26454955.1402.18.65.10.0 [In Persian]
Rawandi, Heba Allah, (1405 AH), Fiqh al-Quran (Rawandi), Qom, Library of Grand Ayatollah Marashi Najafi. [In Persian]
Sadeghi Tehrani, Muhammad, (1405 AH), Al-Furqan in the Interpretation of the Quran with the Quran and the Sunnah, Beirut: Al-Wafa Foundation. [In Persian]
Samarqandi, Nasr bin Muhammad, (1416 AD), Tafsir al-Samrqandi al-Masimi Bahr al-Uloom, Beirut: Dar al-Fakr. [In Persian]
Seyyed Qutb, Ibrahim Hossein Al-Sharabi, (1425 AH), in the shadows of the Qur'an, Beirut: Dar al-Shoroq. [In Persian]
Shah Amiri, Tayyaba Sadat et al., (1401), "Identification of the Iranian Islamic lifestyle components in order to promote the activities of the Association of Parents and Education Trainers based on the Delphi method", Journal of Research in Islamic Education Issues, No. 54, Year 30, pp. 179-213.DOR: 20.1001.1.22516972.1401.30.54.7.2 [In Persian]
Tabarani, Sulayman ibn Ahmad, (2008 AD), Tafsir al-Kabir, Jordan, Dar al-Kitab al-Thaqafi. [In Persian]
Tabari, Abu Ja’far Muhammad ibn Jarir, (1412 AH), Jame’ al-Bayan in the Interpretation of the Quran, Beirut: Dar al-Marfa. [In Persian]
Tabarsi, Fadl ibn Hassan, (1372 AH), Majma’ al-Bayan in the Interpretation of the Quran, with the efforts of Fadlallah Yazdi Tabatabaei and Hashim Rasuli Mahallati, Tehran: Nasser Khosrow. [In Persian]
Tabatabaei, Muhammad Hussein, (1390 AH), Al-Mizan in the Interpretation of the Quran, Beirut: Al-Alamy Publications Foundation. [In Persian]
Tha’labi, Ahmad ibn Muhammad. (1422 AH), Al-Khashf wa al-Bayan al-Ma’ruf Tafsir al-Tha’labi. Beirut: Dar Ihya al-Turat al-Arabi. [In Persian]
Tousi, Muhammad bin Hassan, (Bita), al-Tabyan fi Tafsir al-Qur'an, by Ahmed Habib, Beirut: Dar Ihiya al-Trath al-Arabi. [In Persian]
Turahi, Fakhr al-Din ibn Muhammad, (1375 AH), Majma’ al-Bayran, Tehran: Maktaba al-Murtazawiyyah. [In Persian]
Wahidi, Abi al-Hasan Ali bin Ahmad, (1411 AH), The Reasons for the Revelation of the Quran, Beirut- Lebanon: Darul-Kutb Al-Ilmiyeh. [In Persian]
Wahidi, Ali ibn Muhammad, (1415 AH), al-Awjiz fi Tafsir al-Kitab al-Aziz, Beirut: Dar al-Qalam. [In Persian]
Zaheili, Wahba, (1411), al-Tafseer al-Munir fi al-Aqeedah wa al-Sharia wa al-Manhaj, Damascus: Dar al-Fikr. [In Persian]
Zamakhshari, Mahmoud bin Umar, (1407 AH), Al-Kashf on the facts of the mystery of the transfer and the eyes of the proverbs in the interpretations, Beirut: Dar al-Kitab al-Arabi Madrasi. [In Persian]
دوره 21، شماره 75 - شماره پیاپی 75
تابستان 1405
تابستان 1405
صفحه 95-113

  • تاریخ دریافت 09 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 25 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 28 آبان 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1405