نقش رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی بر کیفیت روابط بین همسری زنان شاغل DOR:20.1001.1.26454955.1399.15.53.2.7

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استاد مشاور دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استادیار مشاور دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

رعایت حریم‌های ارتباطی در محیط شغلی ارتباط تنگاتنگی با کیفیت روابط بین همسری زنان شاغل دارد و بر جنبه‌های متفاوت زندگی فرد تأثیر می‌گذارد. هدف این پژوهش بررسی نقش رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی بر کیفیت روابط بین همسری زنان شاغل است. این مطالعه کیفی با مشارکت 15 نفر از بانوان در مراکز توانبخشی که در شهرستان نجف‌آباد شاغل هستند با روش نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) استفاده شده است. نتایج به شناسایی چهار شناسه انتخابی، ده شناسه محوری و 36 شناسه باز منجر شد. دو مقوله اصلی عبارت است از: 1. پایداری زناشویی با زیر مجموعه­های تحکیم روابط بین همسری، تأمین نیازهای احساسی همسر، همراه است. 2. تعادل ـ کار خانواده که شامل زیرمجموعه­های جداسازی نقشهای شغلی از خانوادگی، کمرنگ­شدن تأثیر مشکلات شغلی بر رابطه زناشویی می­شود. در نهایت الگوی رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی بر روابط بین همسری زنان شاغل هویدا گشت. یافته‌ها نشان می‌دهد رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی موجب بهبود کیفیت روابط بین همسری زنان شاغل می‌شود و در پی آن کیفیت زندگی زناشویی بر رعایت یا عدم رعایت حریمها در محیط شغلی اثرگذار، و رابطه­ای دوسویه در این میان برقرار است. عدم رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی موجبات مشکلات زناشویی و کاهش کیفیت روابط بین همسری را فراهم می‌سازد که افراد راهبرد سازگارانه، ناسازگارانه و اخلاقی را پیش می­گیرند. زنان شاغلی که به رعایت حریمهای ارتباطی مقید نیستند، مشغله‌های فکری و نگرانیهای بسیاری چون ترس و اضطراب، پرخاشگری و تعارض در مقابل همسر خویش احساس می‌کنند. حریم­شکنی در محیط شغلی موجب آسیبهایی همچون پنهانکاری، دروغگویی، دلخوری، مقایسه­گری منفی همسر، بدبینی، سوءظن و بی‌اعتمادی، افزایش کنترل‌گری، تلافی و انتقام­جویی، پیمان‌شکنی، طلاق و در نهایت کاهش سلامت روان زوجین می­گردد. آسیبهای ناشی از عدم رعایت حریمهای ارتباطی در محیط شغلی تنها به رابطه با همسر معطوف نیست و گاهی این آسیبها به شغل فرد وابسته می­شود و پیامدهایی چون ترک شغل را به همراه دارد. هم­چنین رعایت حریمهای ارتباطی موجب پایداری زناشویی، تعادل کار ـ خانواده و ارتقای سلامت روان می­گردد.

کلیدواژه‌ها


استراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1990)، مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای، ترجمه ابراهیم افشار (1394)، تهران: نشر نی.
تبریزی، مصطفی و همکاران (1391)، فرهنگ توصیفی خانواده و خانواده‌درمانی، تهران: فراوان.
سالاری­فر، محمدرضا (1381)، مرزها در خانواده از دیدگاه اسلام و مکتب ساخت نگر، حوزه و دانشگاه، ش 8 (31): 126 ـ 152.
خجسته­مهر، رضا؛ کوچکی، رحیم و رجبی، غلامرضا (1391)، نقش واسطه‌ای اسنادهای ارتباطی و راهبردهای حل تعارض غیرسازنده در رابطه بین سبکهای دلبستگی و کیفیت زناشویی. روانشناسی معاصر. ش 7 (2): 3 ـ 14.
رشیدپور، مجید (1373)، تعادل و استحکام خانواده، تهران: اطلاعات.
رضایی­پور، افسر؛ تقی­زاده، زیبا؛ فقیه­زاده، سقراط و ایازی، آزیتا (1382)، بررسی میزان رضایتمندی از روابط زناشویی در زنان مراجعه­کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک، مجله حیات، 9 (19).
رحمانی، کبری؛ توفیقی، بهمن و بحرانی، محمدرضا (1396)، مقایسه رضایت زناشویی، کیفیت زندگی، بهزیستی روانشناختی و تاب­آوری روانی زنان شاغل فرهنگی، شاغل غیرفرهنگی و زنان خانه­دار شهر بوشهر، مجله پیشرفتهای نوین در علوم رفتاری، ش 2 (11): 38 ـ 54.
فتح­الله­زاده، نوشین؛ میرصفی­فرد، لیلاالسادات؛ کاظمی، مهناز؛ سعادتی، نادره و نوابی­نژاد، شکوه (1396)، اثربخشی غنی­سازی زندگی زناشویی براساس نظریه انتخاب بر کیفیت روابط زناشویی و صمیمیت زوج­ها، روانشناسی کابردی، ش 3 (43): 1372 ـ 353.
لطف­آبادی، حسین (1388)، روش­شناسی پژوهش در روانشناسی و علوم تربیتی، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
مؤمنی­راد، اکبر؛ علی­آبادی، خدیجه؛ فردانش، هاشم و مزینی، ناصر (1392)، تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج، فصلنامه اندازه­گیری تربیتی، ش 4 (14): 222 ـ 187.
هومن، حیدرعلی (1391)، راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران: سمت.
 
Allen, T. D., Cho. E. & Mier.L. (2014). "Work-family boundary dynamics". Annual Review of Organizational psychology and Organizational Behavior, 1(1), 99-121.
Allen, T.D. & Lillian T.E. Eby (2017). the oxford handbook of work and family. New York: Oxford university press.
Ashforth, B. E., Kreiner, G. E., & Fugate. M (2000). "All in a day's work: Boundaries and micro role transitions". Academy of management Review,25,472-491.
Bac. M (2017). "Wages, performance and harassment". Journal of Economic Behavior & organization. 145. 232-248.
Biddle, B.J (1986). "Recent developments in role theory". Annual. Rev. Social. 12, 67–92.
Boyd, c (2010). "The Debate over the Prohibition of Romance in the Workplace". Journal of Business Ethics. 97. 325- 338. 
Budden.M. Lea, Birks & Bagley (2017)." Australian nursing students' experience of bullying and/or harassment during clinical placement". Journal of Collegian 24, 125-133.
Carlson, D.S & Kacmar, K.M (2000). "Work-family conflict in the organisation: Do life role values make a difference?". Journal of Management, 26, 1031-1054.
Chakraborty, anirban Mukherjee, Swapnika Reddy Rachapalli & Saha (2018). "Stigma of sexual violence and women's decision to work". Journal of World Development .103. 226-238. 
Carr, Deborah & W. Springer ( 2010). "Advances in Families and Health Research in the 21st Century". Journal of Marriage and Family 72(3): 743-761.
Cetinkaya, Semanur Kodan & Basaran Gencdogan (2014). "The relationship between marital quality, attitudes toward gender roles and life satisfaction among the married individuals". Psychology, Society & Education.6(2) 49-112. 
Dargahi.sh, Rezaiee Ahvanuiee M.MSC, Ghasemi Jobaneh & Khorasani, AH (2017). "The effect of relationship enhancement approach training on job stress and quality of marital relationship among municipality staff". Journal of Johe. 6(4). 423-471.
Fawole, O. A & Isiaq, A.A (2017). "Job Stress and Marital Quality among Married Women Bankers in Lorin Metropolis". Bangladesh e-Journal of Sociology.14(2). 325-456.
Gong, M (2007). "Does status in consistency matter for marital quality?". Journal of family Issues. 28(3).1582-1610.
Goodarzi-Moazemi, Rantanen, Nurmi, Mauno & Saija (2015). "Work-Family Boundary Management Profiles in Two Finnish Samples: A Person-oriented Approach". International Journal of Business Administration. 6 (6), 12-25.
Greenhaus,.JH & Beutell, N.J (1985). "Sources and conflict between work and family roles". Acad.Manag. 10.76–88.
Grover, S.L. & Crooker, K.J (2006). "Who appreciates family-responsive human resource policies: The impact of family-friendly policies on the organizational attachment of parents and non-parents". Personnel Psychology, 48, 271-288.
Grzywacz.J (2016). Work, family, and employee health. In A. Tammy, & Leby (Eds.). The Oxford handbook work and family, London, England: Oxford University Press.
Halbesleben, J.R.B., Wheeler, A.R. & Rossi, A.M (2012). "The costs and benefits of working with one’s spouse: a two sample examination of spousal support, work–family conflict, and emotional exhaustion". Journal of Organisation Behav. 33:597–615.
Hughes, D.,Galinsky, E., & Morris, A (2013). "effects of job characteristics on marital quality". Journal of marriage and the family. 54(1).31-42.
Hutagalung & Ishak (2012). Sexual harassment: "A Predicator to job satisfaction and work stress among women employees". Journal of Social and Behavioral Sciences. 65. 723-730.
Koonce, Hongjian Cao, Nicole Heilbron, Martha,& J. cox (2018). Marital Relationship and Early Development (MA). The University of North Carolina.
Kuroki & Masanori (2012). "Opposite-sex coworkers and Marital infidelity". Journal of Economic Letters. 118. 71-73.
Matthews, Conger & Wickrama (1996). "Work-Family Conflict and Marital Quality: Mediating Processes". Journal of social Psychology Quartly. .59(1). 62-79.
Minuchin & Fishman,H.C (1981). Family therapy techniques. MA: Harvard University Press Cambridge.
Okechukwu B.I, & Udedibie (2012). "Role of couple types, Marital quality, and job status in work-family conflict among married mothers". University of Nigeria, Nsukka.
Perlow, L. A (1999). The time famine: Toward a asciology of work time. Administrative Science Quarterly, 44(1), 57-83.
Powell. N. Gary, & Sharon Foley (1998). "Something to Talk About: Romantic Relationships in Oragnizational setting". Journal of Management. 24(1). 421-448.
Proulx, Helms& Payne (2004). "Wives domain-specific Marriage work with friends and spouses: Links to Marital Quality". Family Relations. 53. 393–404.
Quinn, R (1977). Coping with cupid: "The formation, impact, and management of romantic relationships in organizations". Administrative Science Quarterly, 22(1) 30-45.(Quinn 1997)
Rothausen, T. J (1999)." Family in organizational research: a review and comparison of definitions and measures". Journal of Organizational Behavior. 20(6), 817-836.
Slatcher & Shoebi (2016). "Protective Processes Underlying the Links between Marital Quality and Physical Health". Current Opinion in Psychology. 13: 148-152.
Taylor & Robin Hardin (2017). "A gap in the sport management curriculum: An analysis of sexual harassment and sexual assault education in the United States". Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education 20. 65-75.
Wepfer.G. Arian & Allen,Tammy D (2017). "Work-Life Boundaries and Well-Being: Does Work-to-life Integration Impair Well-Being through Lack of Recovery?". Journal of Business and Psychology.33 (6). 727-740.