تدوین الگوی بومی خانواده شادی محور با استفاده از نظریه مبنایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، ده ونک، تهران، ایران

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، ده ونک، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف تدوین الگوی بومی خانواده شادی­محور انجام پذیرفت. پژوهش از نوع مطالعات کیفی بود که با استفاده از نظریه داده­ها  صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل تمام متخصصان شاغل حوزه خانواده در سال 1396 و هم­چنین تمام فرهنگیان شاغل استان قم که خانواده خود را شاد می­دانستند و در پرسشنامه شادی آکسفورد حد نصاب  نمره شادی را کسب کرده بودند. روش نمونه­گیری در بخش انتخاب  متخصصان هدفمند از نوع متوالی گلوله برفی و در بخش انتخاب خانواده­ها هدفمند متوالی همگون  بود. این پژوهش با 16 نفر از متخصصان حوزه خانواده و 21 خانواده شاد به حد اشباع رسید. جمع­آوری داده­ها با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته و با روش مثلث­سازی انجام شد. از تجزیه و تحلیل مصاحبه با خانواده­های شاد 98 مقوله در شناسه­گذاری باز و 13 مقوله در شناسه­گذاری محوری، و از تجزیه و تحلیل مصاحبه با متخصصان خانواده 87 مقوله در شناسه­گذاری باز و 11 مقوله در شناسه­گذاری محوری و از تجزیه وتحلیل کیفی متون و پژوهشهای مرتبط با عوامل مؤثر در شادی خانواده، 23 مقوله به دست آمد که در شناسه­گذاری محوری در ده مقوله بر اساس شباهت موضوعی قرار داده شد. در نهایت  با استفاده از مثلث­سازی و بر اساس مقوله­های متون و پژوهشهای مرتبط، مصاحبه با متخصصان و خانواده­های شاد، الگوی بومی خانواده شادی­محور در ده بعد تدوین شد.    

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، صابر (1393). بررسی تأثیر عنصر رنگ در مبلمان شهری و روحیه و رفتار شهروندان شهر اسلامی. کنفرانس ملی معماری و منظر شهری پایدار. مشهد. مؤسسه بین­المللی مطالعات معماری و شهرسازی مهراز شهر.
استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1990). اصول روش تحقیق کیفی. ترجمه بیوک محمدی (1390). تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
افضل­نیا، محمدرضا (1391). بهداشت روانی خانواده. تهران: انتشارات نسل نواندیش.
امیرتیموری، امینه (1390). بررسی تأثیر انسجام و انعطاف­پذیری خانواده بر کمال­گرایی و شادی فرزندان. پایان­نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی. دانشگاه شیراز.
امیری­مجد، مجتبی؛ زری­مقدم، فاطمه (1389). رابطه شادکامی و رضایت زناشویی در بین زنان شاغل فرهنگی و خانه­دار شهر اراک. فصلنامه علوم رفتاری دانشگاه آزاد واحد ابهر. س 2. ش 4.
بازرگان، عباس (1395). مقدمه­ای بر روشهای تحقیق کیفی و آمیخته. تهران: انتشارات نشر دیدار.
بکتاشیان اصفهانی، اسفیدانی، محمدرحیم (1394). بررسی تأثیر هوش هیجانی بر شادی کارکنان. مطالعه موردی: شرکت ایران کیش اصفهان. دومین کنفرانس بین­المللی ابزار و تکنیکهای مدیریت. تهران.
جدیدی، محسن؛ شمسایی، محمدمهدی؛ عبدالله­زاده، فاطمه؛ عزیزی­عقیل­آبادی، آزاده (1393). مطالعه کیفی علل و عوامل مؤثر بر شادی و یاس اجتماعی جوانان. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات راهبردی ورزش و جوانان. ش 23: 46 ـ 31.
چلبی، مسعود؛ موسوی، سیدمحسن (1389). بررسی جامعه­شناختی عوامل مؤثر بر شادمانی در سطوح خرد و کلان. مجله جامعه­شناسی ایران. دوره نهم. ش 1 و 2: 57 ـ 34.
خنیفر، حسین؛ بردبار، حامد؛ فروغی­قمی، فریبا (1391). بررسی رابطه بین سبک هویتی دانشجویان با شادی و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای شادی دانشجویان. مطالعه موردی: دانشجویان پردیس قم دانشگاه تهران. مجله فرهنگ در دانشگاه اسلامی. س 2. ش 1.
داینر، اد، بیسواس، داینر، رابرت (1391). شادی، ثروت بیکران روانشناختی. ترجمه حسن عبداله­زاده، طاهر محبوبی، معصومه باقرزاده. تهران: انتشارات آذرین مهر.
زارعی­متین، حسن؛ بحیرانی، صدیقه؛ افتخاری غریب دوستی، ثریا (1391). بررسی تأثیر شخصیت بر شادی در میان دانشجویان. فرهنگ در دانشگاه اسلامی. س 2. ش 1: 22 ـ 3.
طاهرنشاط­دوست، حمید (1388). تعیین عوامل مؤثر در شادکامی کارکنان شرکت فولاد مبارکه. مجله جامعه‌شناسی کاربردی. س 20. ش 1 (پیاپی 33): 118 ـ 105.
علی­زاده­اقدم، محمدباقر؛ عباس­زاده، محمد؛ حبیب­زاده، اصحاب؛ عبادی، سارا (1393). بررسی رابطه بین شادی و احساس امنیت ابعاد آن در افراد مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز. فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. دوره پنجم. ش 18: 257 ـ 223.
فلیک، اووه (2006). درامدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی (1393). تهران: انتشارات نشر نی.
هزارجریبی، جعفر؛ آستین­افشان، پروانه (1388). بررسی عوامل مؤثر بر نشاط اجتماعی با تأکید بر استان تهران. جامعه­شناسی کاربردی. دوره 20. ش 1 (پیاپی 33): 146 ـ 119.
ویسه، زهرا؛ رافضی، زهره؛ مشهدی­فراهانی، ملکه (1395). تعیین اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر هوش هیجانی و هوش معنوی و شادکامی دانش­آموزان دبیرستان و پیش دانشگاهی. سومین کنفرانس بین­المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی. استانبول. ترکیه.

Argyle, Michael &  Hills , Peter(2000)Religious Experiences and Their Relations With Happiness and Personality”. The International Journal for the Psychology of Religion, Volume 10, 2000 - Issue 3,pp157-172

Angelo, Emanuela D'. Zazzaro_, Alberto(2009). “Happiness and Relative Income in Italy”.working paper
Bagherian, Mandana. Mojembari ,Adis Kraskian(2016). “The Relationship between Happiness and Self-Awareness among Introverts and Extroverts”. Psychology, 2016, 7, 1119-1125, Published Online July 2016 in SciRes. http://www.scirp.org/journal/psych http://dx.doi.org/10.4236/psych.2016.78112
Blancho,l,.F(2007).”Family focused intervention to promote happiness”,Journal of personality and social psychology,53,p:200-230
Bodenmann,G., Fridtjof W. Nussbeck , Thomas N. Bradbury(2016). “Improving Personal Happiness Through Couple Intervention”: A Randomized Controlled Trial of a Self-directed Couple Enhancement Program, Journal of Happiness Studies, Volume 17, Issue 1 , pp 213-237
Carr,A.(2012).Family therapy: concepts,process,and .Malden:John wily&sons
Fordyce,M.w.(1983).A program to increase Happiness:Further studies,Journal of counseling psychology,30,pp.483-498
Gray, Rossarin Soottipong . Chamratrithirong, A, Pattaravanich ,U(2013).” Happiness Among Adolescent Students in Thailand: Family and Non-Family Factors”. Social Indicators Research, Vol 110, Issue 2, pp 703–719
Hassanzadeh, Ramzan . Mahdinejad, Galin(1391).” Relationship between Happiness and Achievement Motivation: A Case of University Students”. Journal of Elementary Education ,Vol.23, No. 1 pp.53-65
Headey,B, Ruud Muffels &Gert G. Wagner,(2013). “Parents Transmit Happiness Along with Associated Values and Behaviors to Their Children: A Lifelong Happiness Dividend”?, Social Indicators Research , Volume 116, Issue 3 , pp 909-933
Hamermesh,D,  Abrevaya,J(2013). “Beauty is the promise of happiness?” Vol 64, pp 351–368
Kumar ,M & Tiwari , P. S. N.(2016).” Structural Influence of Family on Religious Orientation, Quality of Life and Happiness”, International Journal of Applied Psychology, 6(4): 94-99
Kang,Y& Park,J(2014). “A study of Communication Effects of College Students and Their Parents on Family Cohesion and Happiness”, Advanced Science and Technology Letters, Vol.59, pp.139-143
Lim, Sun Ah. You, Sukkyung(2015). “Parental Emotional Support and Adolescent Happiness: Mediating Roles of Self-Esteem and Emotional Intelligence”. Applied Research in Quality of Life Vol 10, Issue 4, pp 631–646
Lyubomirsky,s.(2008).The how of happiness:A new approach to getting the life you want .Newyork.the penguin press
Lyubomirsky, Sonja. Layous, Kristin (2013).” How Do Simple Positive Activities Increase Well-Being? “.Current Directions in Psychological Science, Vol 22, Issue 1
Mohanty, M.S) 2014).”What Determines Happiness? Income or Attitude: Evidence From the U.S”. Longitudinal Data Journal of Neuroscience, Psychology, and Economics ,2014, Vol. 7, No. 2, 80–102.
MousaVimoghadam,S.R Fariba Cheraghi, Seyedi,M & Dousti,R( 2016). “Examine the Relationship Between Happiness and Practices of Parenting with Conduct Disorders of Children”. Research Journal of Medical Sciences, Vol 10,Issue 4,pp 227-231.
M, Demir. J .Jaafar .  N ,Bilyk,(2012).” Social skills, friendship and happiness: a cross-cultural investigation” US National Library of Medicine National Institutes of Health , 152(3):379-85.
MacKerron, G . Mourato, S (2013)“Happiness is greater in natural environments”.vol 23,issue5,pp 992-1000
Pollockr, Noah C. Noser, Amy E. (2016)”Do Orientations to Happiness Mediate the Associations Between Personality Traits and Subjective Well-Being?”. Journal of Happiness Studies, Vol 17, Issue 2, pp 713–729
Pierewan, Adi Cilik, Tampubolon, Gindo (2015).” Happiness and Health in Europe: A Multivariate Multilevel Model”. Applied Research in Quality of Life, Vol10, Issue 2, pp 237–252
Rayan, M..Niemiec & Wedding,D (2010). “Can Movies Enhance Happiness?”, Journal of Happiness Studies, Vol 11, Issue 5, pp 655–657
Ruiz-Aranda D, Extremera N, Pineda-Galán C(2014). “Emotional intelligence, life satisfaction and subjective happiness in female student health professionals: the mediating effect of perceived stress”. J Psychiatr Ment Health Nurs, 21(2):106-13
Rothstein, Bo(2010).” Corruption, Happiness, Social Trust and the Welfare State: A Causal Mechanisms Approach”. QoG Working Paper Series 2010:9, ISSN 1653-8919
Raboteg-Saric, Zora. Sakic, Marija(2013).  “Relations of Parenting Styles and Friendship Quality to Self-Esteem, Life Satisfaction and Happiness in Adolescents”.Applied Research in Quality of Life. Vol9, Issue 3, pp 749–765
Snyderو C. R. “Hope Theory: Rainbows in the Mind “. Psychological Inquiry, Vol. 13, No. 4(2002), pp. 249-27
Seligman,M.(2002).Authentic happiness using the new positive psychology to realize your potential fot lasting fulfillment.Newyork:free press
Walsh,F.(2011). “Family therapy:systemic approaches to practice” .In J.Brandell(ED),Theory and practice of clinical work(pp.153-178).Thousand oaks,CA:Sage
Walsh,F.(2012). Normal Family processes:Growing diversity and complexity.Newyork:Guilford press