فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده

فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده

تحلیل رابطه ساختاری بهزیستی ذهنی بر مبنای ذهن‌آگاهی و سختکوشی روانشناختی با میانجی‌گری تنظیم هیجانی در زنان مبتلا به سرطان پستان

نویسندگان
نسیم ارزانی 1
فریبرز باقری 1
حمیدرضا حاتمی 2
شکوه السادات بنی جمالی 3
1 علوم و تحقیقات
2 دانشگاه جامع امام حسین
3 دانشگاه الزهرا
چکیده
این پژوهش به منظور بررسی رابطه ساختاری بهزیستی ذهنی بر مبنای ذهن‌آگاهی و سختکوشی روانشناختی و میانجی‌گری تنظیم هیجانی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد. پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی، و از نظر روش‌شناسی جزء پژوهشهای توصیفی و همبستگی است که به شیوه معادلات ساختاری انجام شده است. جامعه آماری شامل تمام زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به بیمارستانهای شهر تهران بود و 100 نفر از کسانی که به بیمارستان هفتم تیر مراجعه کرده بودند با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های بهزیستی ذهنی کییز و ماگیارمو، 5 عاملی ذهن‌آگاهی، سختکوشی روانشناختی اهواز (AHI)، تنظیم ساخت هیجان گارنفسکی اجرا شد. داده‌ها با روش حداقل مجذورات جزئی تجزیه و تحلیل شد و نتایج نشان داد الگوی پژوهش از روایی، پایایی و کیفیت مناسبی برخوردار است. الگو توانست 52 درصد از واریانس بهزیستی ذهنی را در بیماران مبتلا به سرطان پستان تبیین کند که روابط ساختاری مفروض معنادار به دست آمد. در مجموع می‌توان از این الگو به منظور تعدیل مشکلات روانشناختی و جلوگیری از پیشرفت آن در بیماران مبتلا به سرطان پستان بهره جست.
کلیدواژه‌ها
بهزیستی ذهنی
ذهن‌آگاهی
سختکوشی روانشناختی
تنظیم هیجانی
حداقل مجذورات جزئی
  1. احمدوند، زهرا؛ حیدری‌نسب، لیلا؛ شعیری، محمد‌رضا (1392). وارسی اعتبار و روایی پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی در نمونه‌های غیر ‌بالینی ایرانی. مجله علوم رفتاری. ش 3: 237 ـ 229.
  2. اکبری، محمد اسماعیل؛ نفیسی، ناهید؛ جمشیدی‌فر، زهرا (1392). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر کاهش استرس ادراک شده در بیماران مبتلا به سرطان پستان. مجله اندیشه و رفتار. ش 27: 16 ـ 7.
  3. بیجاری، هانیه؛ قنبری هاشم آبادی، بهرامعلی؛ آقامهدیان شعرباف، حمید‌‌رضا (1388). بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر رویکرد امید درمانی بر افزایش میزان امید به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان. مطالعات تربیتی و روان شناسی. ش 1: 172 ـ 148.
  4. داوری، علی؛ رضازاده، آرش (1392). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم افزار pls. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
  5. رحیمیان بوگر، اسحاق؛ اصغرنژاد، فرید؛ اصغری، علی (1387). رابطه سرسختی روانشناختی و خودتاب‌آوری با سلامت روان در جوانان و بزرگسالان بازمانده زلزله شهرستان بم. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران. ش 1: 70 ـ 62.
  6. رضایی، آذرمیدخت؛ رفاهی، ژاله؛ احمدی‌خواه، محمد‌علی (1391). اثر‌بخشی معنا‌درمانی به شیوه گروهی بر کاهش افسردگی بیماران سرطانی. روشها و مدلهای روانشناختی. ش 7: 46 ـ 37.
  7. سامانی، سیامک؛ صادقی، لادن (1389). کفایت شاخص‌های روان‌سنجی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان. روشها و مدلهای روانشناختی. ش 1: 62 ـ 51.
  8. علی‌پور، علی (1390). معرفی روانشناسی سلامت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور تهران.
  9. کرمانی، زهرا؛ خداپناهی، محمد‌کریم؛ حیدری، محمود (1390). ویژگیهای روان‌سنجی مقیاس امید اسنایدر. فصلنامه کاربردی. ش 3: 23 ـ 7.
  10. کیامرثی، آذر؛ ابوالقاسمی، عباس (1385). روانشناسی سختکوشی. اردبیل: انتشارات علمی.
  11. گلستانی‌بخت، طاهر (1386). ارایه الگوی بهداشت روانی ذهنی و شادمانی در جمعیت شهر تهران. رساله دکتری تخصصی. دانشگاه الزهرا.
  12. مهری‌نژاد، سیدابوالقاسم؛ خسروانی‌شریعتی، سیده هدی؛ حسین‌آبادی شاپوری، مریم (1389). مقایسه تنیدگی (Stress) تجربه شده در زنان مبتلا به سرطان سینه (Breast Cancer) و زنان سالم. مجله روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). ش 56: 43 ـ 49.
  13. Aldao, A., Nolen-Hoeksema, S., & Schweizer, S. (2010). Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clinical psychology review, 30(2), 217-237.
  14. Allred, D. C. (2010). Ductal carcinoma in situ: terminology, classification, and natural history. Journal of the National Cancer Institute. Monographs, 2010(41), 134.
  15. Britton, W. B., Shahar, B., Szepsenwol, O., & Jacobs, W. J. (2012). Mindfulness-based cognitive therapy improves emotional reactivity to social stress: results from a randomized controlled trial. Behavior therapy, 43(2), 365-380.
  16. Burnard, P., Edwards, D., Bennett, K., Tothova, V., Baldacchino, D., Bara, P., & Mytevelli, J. (2008). A comparative, longitudinal study of stress in student nurses in five countries: Albania, Brunei, the Czech Republic, Malta and Wales. Nurse Education Today, 28(2), 134-145.
  17. Carmody, J., & Baer, R. A. (2008). Relationships between mindfulness practice and levels of mindfulness, medical and psychological symptoms and well-being in a mindfulness-based stress reduction program. Journal of behavioral medicine, 31(1), 23-33.
  18. Debats, D. L., Van der Lubbe, P. M., & Wezeman, F. R. (1993). On the psychometric properties of the Life Regard Index (LRI): A measure of meaningful life: An evaluation in three independent samples based on the Dutch version. Personality and individual differences, 14(2), 337-345.
  19. Dekeyser, M., Raes, F., Leijssen, M., Leysen, S., & Dewulf, D. (2008). Mindfulness skills and interpersonal behaviour. Personality and Individual Differences, 44(5), 1235-1245.
  20. Diener, E., Oishi, S., & Lucas, R. E. (2009). Subjective well-being: The science of happiness and life satisfaction. Oxford handbook of positive psychology, 2, 187-194.
  21. Ellis a . by albert ellis consult , translate by firoozbakht Tehran : rasa ( 2010 ) . 135 – 37 .
  22. Florian, V., Mikulincer, M., & Taubman, O. (1995). Does hardiness contribute to mental health during a stressful real-life situation? The roles of appraisal and coping. Journal of personality and social psychology, 68(4), 687.
  23. Frisch, M. B. (2005). Quality of life therapy: Applying a life satisfaction approach to positive psychology and cognitive therapy. John Wiley & Sons.
  24. Kabat‐Zinn, J. (2003). Mindfulness‐based interventions in context: past, present, and future. Clinical psychology: Science and practice, 10(2), 144-156.
  25. Kallay, E. (2008). Investigation of the relationship between religious growth, positive affect, and meaning in life in a sample of female cancer patients. Cognition, Brain, Behavior, 12(2), 161-182.
  26. Keyes, C. L., & Magyar-Moe, J. L. (2003). The measurement and utility of adult subjective well-being. Positive psychological assessment: A handbook of models and measures, 411-425.
  27. Kobasa, S. C., Maddi, S. R., & Kahn, S. (1982). Hardiness and health: a prospective study. Journal of personality and social psychology, 42(1), 168.
  28. KORMI, N., Mocrie, A., Mohammadifar, M., & Yazdani, E. (2002). The Study of Happiness & Well Being And The Role of Different Factors For Them Among Students of Tehran University.
  29. Lazarus, R. S. (1999). Stress and emotion: A newsynthesis. New York: Springer.
  30. Lyubomirsky, S., Tkach, C., & DiMatteo, M. R. (2006). What are the differences between happiness and self-esteem. Social Indicators Research, 78(3), 363-404.
  31. Maddi, S. R. (2002). The story of hardiness: Twenty years of theorizing, research, and practice. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 54(3), 173..
  32. Malinowski, P., & Lim, H. J. (2015). Mindfulness at work: Positive affect, hope, and optimism mediate the relationship between dispositional mindfulness, work engagement, and well-being. Mindfulness, 6(6), 1250-1262.
  33. McKenna, M. C., Zevon, M. A., Corn, B., & Rounds, J. (1999). Psychosocial factors and the development of breast cancer: a meta-analysis.
  34. Moreira, H., & Canavarro, M. C. (2010). A longitudinal study about the body image and psychosocial adjustment of breast cancer patients during the course of the disease. European Journal of Oncology Nursing, 14(4), 263-270.
  35. Mulligan, M. M. (2012). Object relations, emotion regulation patterns, and quality of life in women diagnosed with breast cancer. Adelphi University, The Institute of Advanced Psychological Studies.
  36. Neary, T. J. (2013). The Effects of Mindfulness Meditation and Resonant Frequency Breath Training on Emotion Regulation and Physiological Responses _ A dissertation Presented to (Doctoral dissertation, Indiana State University).
  37. Ostir, G. V., Markides, K. S., Black, S. A., & Goodwin, J. S. (2000). Emotional well‐being predicts subsequent functional independence and survival. Journal of the American Geriatrics Society, 48(5), 473-478.
  38. Scheier, L. M., & Newcomb, M. D. (1993). Multiple dimensions of affective and cognitive disturbance: Latent-variable models in a community sample. Psychological Assessment, 5(2), 230.
  39. Schroevers, M., Kraaij, V., & Garnefski, N. (2007). Goal disturbance, cognitive coping strategies, and psychological adjustment to different types of stressful life event. Personality and Individual Differences, 43(2), 413-423.
  40. Segerstrom, S. C. (2003). Individual differences, immunity, and cancer: lessons from personality psychology. Brain, behavior, and immunity, 17(1), 92-97.
  41. Segerstrom, S. C. (2003). Individual differences, immunity, and cancer: lessons from personality psychology. Brain, behavior, and immunity, 17(1), 92-97.
  42. Smith, B. W., & Zautra, A. J. (2004). The role of purpose in life in recovery from knee surgery. International journal of behavioral medicine, 11(4), 197-202.
  43. Stagl, J. M., Bouchard, L. C., Lechner, S. C., Blomberg, B. B., Gudenkauf, L. M., Jutagir, D. R., ... & Antoni, M. H. (2015). Long‐term psychological benefits of cognitive‐behavioral stress management for women with breast cancer: 11‐year follow‐up of a randomized controlled trial. Cancer, 121(11), 1873-1881.
  44. Subramanian, S., & Vinothkumar, M. (2009). Hardiness personality, self-esteem and occupational stress among IT professionals. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 35, 48-56.
  45. Wood , w , muss , h (2007 ) . nancer : principles & practice of oncology vol 2 , 7th edition Philadelphia , Lippincott Williams & wilkins .
  46. Zeidan, F., Johnson, S. K., Gordon, N. S., & Goolkasian, P. (2010). Effects of brief and sham mindfulness meditation on mood and cardiovascular variables. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 16(8), 867-873.

  • تاریخ دریافت 09 اردیبهشت 1396
  • تاریخ پذیرش 28 شهریور 1397
  • تاریخ انتشار 01 اردیبهشت 1397