اثربخشی گروه درمانی به شیوه تحلیل تبادلی بر ابراز احساسات، افزایش احترام متقابل، حل تعارض زناشویی و رضایت زناشویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد روانشناسی بالینی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 نویسنده مسئول: دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

هدف این پژوهش تعیین میزان اثربخشی گروهی­درمانی به شیوه­ تحلیل تبادلی بر افزایش ابراز احساسات، احترام متقابل، حل تعارض زناشویی و رضایت زناشویی زوجین شهر اهواز بود. نمونه این پژوهش شامل 30 نفر از این جامعه بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه به صورت تصادفی تقسیم شدند. طرح پژوهش تجربی از نوع پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل و آزمایش و دوره پیگیری بود. ابزار اندازه‌گیری شامل پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (السون، 1989) و پرسشنامه ابراز احساسات  (امینی قمی، 1380) بود. برای اجرا در ابتدا از هر دو گروه پیش‌آزمون گرفته شد. سپس گروه آزمایش در هشت  جلسه 90 دقیقه­ای شرکت کردند و  بعد از هر دو گروه پس آزمون گرفته، و یک ماه بعد مرحله پیگیری انجام شد. تحلیل داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) و تحلیل کوواریانس یکراهه (آنکوا) صورت گرفت. نتایج نشان داد که اثربخشی گروهی­درمانی به شیوه­ تحلیل تبادلی بر افزایش ابراز احساسات، احترام متقابل، حل تعارض زناشویی و رضایت زناشویی زوجین شهر اهواز مؤثر است و این نتیجه در مرحله پیگیری نیز پایدار بود.

کلیدواژه‌ها


استوارت، یان؛ جونز، ون (1390)، تحلیل رفتار متقابل: روشهای نوین در روان‌شناسی، چ هجدهم، ترجمه بهمن دادگستر، تهران: نشر دایره.

برن، اریک (1975)، بعد از سلام چه میگویید؟، ترجمه مهدی قراچه‌داغی (1370)، تهران: نشر البرز.

پروچاسکا، جیمز؛ نورکراس، جان (1390)، نظریههای روان‌درمانی، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران: انتشارات رشد.

ترکاشوند، هاجر (1394)، بررسی اثربخشی گروهدرمانی به شیوه تحلیل تبادلی بر رضایت زناشویی زوجهای شهر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی بالینی، دانشگاه اصفهان.

ترکان، هاجر؛ کلانتری، مهرداد؛ مولوی، حسین (1385)، بررسی اثربخشی گروه درمانی به شیوه تحلیل تبادلی بر رضایت زناشویی، خانواده پژوهی،2 (8): 403-383.

جوادی، مریم (1395)، بررسی رابطه بین همدلی، ابراز احساسات و رضایت زناشویی زوجین، مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، س اول، ش 2.

جونز، ون؛ استوارت، یان (2005)‌، روشهای نوین در روانشناسی تحلیل رفتار متقابل، چ چهارم، ترجمه بهمن دادگستر (1385)، تهران: انتشارات رشد.

خانه ئی، داود؛ رشیدی، علیرضا (۱۳95)، بررسی اثربخشی درمان گروهی با رویکرد تحلیل محاوره‏ای بر TA  بر افزایش ابراز احساسات و رضایت زناشویی در بین زنان شهر تهران، اولین کنگره ملی روان‌شناسی خانواده گامی در ترسیم الگوی مطلوب خانواده، اهواز، انجمن علمی روان‌شناسی خانواده ایران، دانشگاه شهید چمران اهواز،

دانش، علی (1385). تأثیر روش تحلیل محاور‌های در  سازگاری زناشویی زوجهای ناسازگار، چکیده مقالات دومین کنگره سراسری آسیب‌شناسی خانواده در ایران، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 169.

سودانی، منصور؛ مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز؛ سلطانی، زیبا (1391)،  اثربخشی آموزش تحلیل رفتار متقابل بر افزایش عملکرد زوج‌های ناسازگار، فصلنامه مشاوره و رواندرمانی خانواده،2(3): 268-287.

سهرابی، احمد؛ جهانی، عهدیه؛ محرابیان، طاهره؛ مرعشیان، فاطمه؛ ظاهری، صدیقه (1395)، رابطه کیفیت زندگی و استرس با رضایت زناشویی در زنان مبتلا به سردرد میگرنی، مجله علوم مراقبتی نظامی، س سوم، ش 2: 115-122.

عزیزی، پریسا (1386)، بررسی اثربخشی درمان گروهی با رویکرد تحلیل ارتباط محاورهای برن بر کاهش تعارضات زناشویی زنان شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

فتوحی بناب، سکینه؛ حسینی‌نسب، سید داود؛ هاشمی، تورج (1394)، اثربخشی زوج درمانگری شناختی ـ رفتاری، اسلامی و تحلیل رفتار متقابل بر خودشناسی زوج‌های ناسازگار، مطالعات روانشناختی، 7(2): 37-58.

فرح‌بخش، کیومرث؛ قنبری هاشم‌آبادی، بهرام‌علی (1385)، بررسی میزان اثربخشی زوج درمانی گلاسر بر کاهش استرس و افزایش رابطه صمیمانه پس از ضربه ناشی از ادراک خیانت به همسر، مطالعات تربیتی در روانشناختی، (7) 2،190-173.

مهدی‌پوربازکیایی، مونا؛ صداقتی‌فرد، مجتبی (1394)، بررسی رابطه بین رضایت زناشویی و صمیمیت زوجین با سازگاری در خانه، فصلنامه روانشناسی تحلیلی ـ شناختی، س ششم، ش22: 21-31.

نجم‌آبادی، جواد (1385)، بررسی تأثیر گروه درمانی به روش تحلیل رفتار متقابل بر بحران هویت نوجوانان شهر قم، پایان‌نامه کارشناسی، دانشگاه اصفهان.