شاخص‌های سلامت روان سالمندی در فرهنگ ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات،

2 ـ استاد مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)،

3 گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران

چکیده

باتوجه‌به افزایش جمعیت سالمندی در جهان و ایران، تدوین برنامه‌های حمایت‌گرانه جامع (سلامت جسمی- روانی) درباره این قشر ضروری است. لازمه این کار، داشتن شاخص‌های سالمندی متناسب فرهنگ ایرانی است. باتوجه‌به نبود چنین شاخص­هایی، پژوهش حاضر انجام شد. این پژوهش با استفاده از روش­های مرور نظام‌مند و داده‌بنیاد در سال 1397 انجام شد. برای مرور نظام‌مند، 51 مقاله­ منتشرشده از بین 897 مقاله در بازه زمانی 2018-1970 استخراج و تحلیل شد. برای اجرای روش داده‌بنیاد، با استفاده از روش مصاحبه اکتشافی، 20 سالمند موفق به‌صورت هدف‌مند انتخاب و مصاحبه شدند. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده در کدگذاری باز، منجر به شناسایی 160 مؤلفه­ و شاخص شد و پس از دریافت نظرات10 نفر از متخصصان و کدگذای مجدد و اصلاحات لازم، در 5 مؤلفه اصلی تدوین شد: 1. عامل جسمانی (توجه به سلامتی، مسائل رفاه جسمی، داشتن سلامت جسمانی)؛ 2.عامل روان‌شناختی (مدیریت، تاب­آوری، عملکرد شناختی، سلامت رفتاری، پیشرفت‌خواهی، کمال‌گرایی)؛ 3. خانواده (فرزندان، همسر، والدین)؛ 4. اجتماعی (ارتباط اجتماعی، ارتباط با اقوام، فعالیت اجتماعی، وضعیت مالی و اقتصادی)؛ 5. مذهبی (اعتقادات مذهبی، فعالیت مذهبی): مجموعاً 18 عامل و 133 شاخص به‌دست آمد. مؤلفه­هایی همانند: زندگی با خانواده، روابط و مشارکت اجتماعی، وضعیت بهداشت و سلامت جسمی و روانی، باورهای مذهبی و سبک زندگی، اصلی­ترین شاخص‌های سالمندی سالم ایرانی است و اولویت برنامه­های حمایتی، مراقبتی و سنجش و پایش وضعیت سالمندی در کشور می‌تواند متمرکز بر این مؤلفه‌ها باشد.

کلیدواژه‌ها


 

1-   Cheng, S.-T., Chi, I., Fung, H.H., Li, L.W., Woo, J. Successful Aging. China. Shang Chen, 2015.  

2-   American Psychological Association. Psychology and Aging. America, 2015.

3-   Alexandrea L. Harmell, Dilip Jeste, Colin Depp. Strategies for Successful Aging: A Research Update. Current Psychiatry Reports, 2014; Volume 43, Issue 2, 25-16.

4-   Iran Center of statistic. Statistical yearbook. Tehran; 2016. (Persian)

5-   Sam e, yazdan poor f. Factors of elder’s quality of life in qomein city. Journal of Social Development & Welfare Planing. 2011; 3 (6): 45-63. (Persian)

6-   Arsun Bektas,  Shepherd H, Schurman, Ranjan Sen, Luigi Ferrucci..Aging, inflammation and the environment. Experimental Gerontology. Volume 105, May 2018, Pages 10-18.

7-   Aliasgharpoor M, Eybpoosh S. Quality of sleep and its correlating factors in residents of Kahrizak nursing home. J of Nursing & Midwifery Urmia University of Medical Sciences 2011; 9(5): 374-383. (Persian)

8-   Ahmadi kh. Indexes of family health in iranian-islamic patern in iran. Center of Iranian-islamic patern of family Think Tank. 2016. (Persian)

9-   Bazargan a. introduction on quality and mix research. Tehran: didar; 2012. (Persian)

10- Pashasharifi h, najafi zand j. statistical method in behavioural science. Tehran: sokhan; 2016. (Persian)

11- Mohammadi kh, ahmadi kh, fatshi ashtiyani a, azad fallah f, ebadi a. indexes of menal health; development of indexes of menal health in iran. Health education in Iran. 2014; 2 (1): 37-48. (Persian)

12- Chen, X., Liu, J., Ellis, W., & Zarbatany, L. Social sensitivity and adjustment in Chinese and Canadian children. Child Development, 2016; 87, 1115–1129. doi:10.1111/cdev.12514

13- Quran. Translator khoramshahi b. Tehran: doostan, 2016. (Persian)

14- Koleini Y. Kafi principles’. Translators: rasooli h, mostafavi j. Tehran: Islamic sciences: 2013. (Persian)

15- Valerie S, Declan D, Cecily M and Mike C. Methodology in conducting a systematic review of systematic reviews of healthcare interventions. Medical Research Methodology. February 2011; 25-35.

16- Rahim salmani A. review on content analyzes. Mirror of research. 52013; 5 (6): 35-46. (Persian)

17- Mey, G. & Mruck, K. Grounded Theory Reader.america, Cologne, 2007.

18- Darlan José Romani Marilee Ossineke Rolf Hermann Erdmann . The construction process of grounded theory in administrational proceso de construcción de la grounded theory en administración. Contaduríay Administration. 2017; 62 (3), 985-1000.

19- Charmaz K. Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis. London Sage Publications, 2006.

20- Abedi HA, Heidari A, Salsali M. New graduate nurses’ experiences of their professional readiness during transition to professional roles. Iran J Med Educ 2004; 4(2): 69-78. (Persian)

21- Saldena j. Guide to codification for qualitive researchers. Translate by givian a. Tehran, virayesh, 2016. (Persian)

22- Ann B,   Paul D.  What is successful ageing and who should define it? BMJ. 2005 Dec 24; 331(7531): 1548–1551.

23- Phelan EA, Anderson LA, Lacroix AZ, Larson EB. Older adults' views of “successful aging”—how do they compare with researchers' definitions? J Am Geriatr Soc 2004;52: 211-6.

24- Dahany M, Dramé R, Mahmoudi J, Novella D. Ciocan L, Kanagaratnam. Factors associated with successful aging in persons aged 65 to 75 years. European Geriatric Medicine. December 2014, 5(6), 365-370.

25- Heizel M, Carl J, ames L,  Paul V, Rowena M, Fortuna A, Jolyn L. A grounded theory of successful aging among select incarcerated older Filipino women. Archives of Gerontology and Geriatrics. July–August 2018, 77, 96-102.

26- Diener e, Emmons r, larensen r, griffin s. the satisfaction whit lifw scale. Journal of personality assessment. 1985; 1: 71-75.

27- Bayani a, koucheki a, goodarzi h. reliability and validity of life satisfaction scale.developmantal psychology. 2008; 3 (11): 259-265. (Persian)

28- Goldberg, D. P. & Hillier, V. F. A scaled version of the General Health Questionnaire, Psychological Medicine. 1979; 9, 139-145.

29- Taghavi m.  Reliability and validity of GHQ-28. Journal of psychology. 2001; 20: 381-395. (Persian)

30- Ware JE, Snow KK, Kosinski M, Gandeck B. SF-36 Health Survey Manual and Interpretation Guide. Boston MA: New England Medical Center: The Health Institute, 1993.

31- Montazeri a, gashtasbi a, vahdani m. translate and reliability and validity of SF-36. Journal of her leg. 2005; 5(1): 49-56. (Persian)

32- Sohrabi MB, Zolfaghari P, Mahdizade F, Aghayan SM, Ghasemian- Aghmashhadi M, Shariati Z, Khosravi A. Evaluation and comparison of cognitive state and depression in elderly admitted in sanitarium with elderly sited in personal home. Knowledge & Health 2008; 3(2): 29. (Persian)

33- Darvishi a, ayed zh. Affective Factors on elders health in Tehran. Quarterly Faculty of Nursing of Midwifery Quarterly. 2012; 23 (82): 1-8. (Persian)

34- Manzouri L, Babak A, Merasi M. status of depression and its related factors in Isfahan elders. Journal of aging. 2010; 4(14): 27-32. (Persian)

35- Kamrani Akbari A. Memory and Cognition in Aging. University of Social Welfare and Rehabilitation Science Press: Tehran; 2005. (Persian)

36- Sadeghi M, Kazemi H. Prevalence of Dementia and Depression among Residents of Elderly Nursing Homes. Tehran, virayesh, 2013. (Persian)