اثربخشی آموزش گروهی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر تعارضات زناشویی زنان متأهل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاورخانواده، گروه روان‌شناسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال،

2 نویسنده مسئول، دکترای روان‌شناسی و استادیار گروه روان‌شناسی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال و دانشگاه امام حسین (ع)

چکیده

یکی از اصلی‎ترین نهادهای جامعه، خانواده است و اساس شکل‌گیری و رشد، رابطه‌ زوجین است که لازمه‌ تقویت زندگی خانوادگی، ثبات و دوام آن و نوع نگرش و طرز تعامل زوجین با یکدیگر است. برهمین‌اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش گروهی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر تعارضات زناشویی زنان متأهل انجام شد. روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی (پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه) و جامعه آماری شامل زنان متأهل مراجعه­کننده به سرای محله دبستان و مجیدیه در منطقه 7 تهران در بازه‌ زمانی فروردین و اردیبهشت 1396 بود. پس از جمع‌‌آوری پرسشنامه‌ها و در بررسی ابتدایی (مصاحبه) 30 زن متأهل دارای تعارضات، با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری گواه و آزمایشی کاربندی شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌ تعارضات زناشویی تجدیدنظر‌شده (MCQ-R) بود و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد در کاهش تعارضات زناشویی (F=71/6 وP<0/01 ) و مؤلفه‎های آنها به‌طور معنی‌داری مؤثر بوده است.. بنابراین توصیه می‌شود مشاوران و درمان‌گران خانواده از این رویکرد آموزشی درمانی در مراکز مشاوره و کلاس­های آموزش خانواده جهت حل مشکلات زناشویی زوج‌ها بهره ببرند.

کلیدواژه‌ها


-          امان‌الهی، عباس؛ حیدریان‌فر، نرگس؛ خجسته‌مهر، رضا و ایمانی، مهدی (1393)، اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد در درمان پریشانی زوج‌ها، دوفصلنامه مشاوره کاربردی، دوره 4، شماره 1: 105-120.

-          امیدیان‌فر، مریم؛ رفاهی، ژاله؛ قادری، زهرا و افشون، اسفندیار (1394)، اثربخشی غنی‌سازی روابط زوجین بر کاهش تعارضات زناشویی درکارمندان ادارات مختلف شهر یاسوج، ارمغان دانش، دوره 20، شماره 6: ۵۳۸-۵۴۸.

-       اولیا، نرگس؛ فاتحی‌زاده، مریم و بهرامی، فاطمه (1385)، تأثیر آموزش غنی‌سازی زندگی زناشویی بر افزایش صمیمیت زوجین، فصلنامه خانواده‌پژوهی، دوره 2، شماره 6: 119-135.

-          ایران‌دوست، فروزان؛ صفری، سهیلا؛ نشاط‌دوست، حمید و نادی، محمدعلی (1394)، اثربخشی درمان گروهی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرتبط با درد و افسردگی زنان مبتلا به کمر درد مزمن، مجله علوم رفتاری، دوره 9،  شماره، 1: 1-8.

-          ایزدی، راضیه و عابدی، محمدرضا (1392)، درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد، تهران: انتشارات جنگل.

-          باباخانی، وحیده؛ نوابی‌نژاد، شکوه؛ شفیع‌آبادی، عبدالله و کیامنش، علی‌رضا (1394)، اثربخشی آموزش رویکرد یکپارچه فلدمن بر افزایش ذهن‌آگاهی و کاهش تعارضات زناشویی، دو فصلنامه روان‌شناسی خانواده، دوره ۲، شماره ۲: ۷۹-۹۲.

-          پیرانی، ذبیح؛ عباسی، مسلم؛ کلوانی، محمد و نوربخش، پریا (1394)، تأثیر درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر عزت‌نفس جنسی، ناگویی خلقی و سازگاری زناشویی در همسران جانبازان، نشریه علمی- پژوهشی طب جانباز، دوره9، شماره 1: 25-32.

-          ثنائی، باقر؛ هومن، عباس و علاقمند، ستیلا (1387)، مقیاس‌های سنجش خانواده و ازدواج، انتشارات بعثت.

-          خانجانی وشکی، سحر؛ شفیع‌آبادی، عبدالله؛ فرزاد، ولی‌الله و فاتحی‌زاده، مریم (1395). مقایسۀ اثربخشی زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری و زوج‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی زوجین متعارض شهر اصفهان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی. دوره 17، شماره 4، صص 40-31.

-          رجبی، ساجده و یزدخواستی، فریبا (1393) اثربخشی درمان‌گروهی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر اضطراب و افسردگی بیماران ام اس، مجله روان‌شناسی بالینی، سال 6، شماره 1(پیاپی21):29-39.

-          سبوحی، راحله؛ فاتحی‌زاده، مریم‌السادات؛ احمدی، سیداحمد و اعتمادی، عذرا (۱۳۹3)، تأثیر مشاوره برمبنای رویکرد مبتنی‌بر پذیرش و تعهد (ACT) بر رضایت زناشویی زنان مراجعه‌کننده به فرهنگسراهای شهر اصفهان، فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، دوره 6، شماره 2: 53-64.

-          سودانی، منصور؛ نظری‌فر، محسن و مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز (1389)، اثربخشی زوج‌درمانی رفتاری ـ ارتباطی برنشتاین بر تعارضات زناشویی، مجله روان‌شناسی بالینی، دوره 2، شماره 4: 9-1.

-          شوانی، اسماعیل؛ زهراکار، کیانوش و رسولی، محسن (1395)، اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر کاهش مؤلفه‌های فرسودگی زناشویی زنان دارای همسر جانباز، فصلنامه علمی- پژوهشی طب جانباز، دوره 8، شماره 2: 111-118.

-          عیسی‌نژاد، امید؛ احمدی، سیداحمد؛ بهرامی، فاطمه؛ باغبان، ایران و شجاع‌حیدری، مریم (1390)، بررسی اثربخشی غنی‌سازی روابط بر ارتقای خوش‌بینی و شادمانی زناشویی زوجین، فصلنامه پژوهش‌های نوین روان‌شناختی، سال ششم، شماره 21: 128-149.

-          قمری، محمد (1388)، بررسی اثربخشی مشاوره راه‌حل‌محور در کاهش ابعاد تعارض زناشویی زوج‌های هردو شاغل، فصلنامه خانواده‌پژوهی، سال 5، شماره 19: 347-359.

-          کاوسیان، جواد؛ حریفی، حسنیه و کریمی، کامبیز (1395)، اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد (ACT) بر رضایت زناشویی زوجها، مجله سلامت و مراقبت، دوره 18، شماره 4: 75-87.

-          کشاورزی ارشدی، فرناز؛ محمدی، الهام؛ فرزاد، ولی‌الله و صالحی، مهدیه (1395)، اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی زنان افسرده، دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، دوره 17، شماره 2: 35-26.

-          محمدی، الهام (1394)، بررسی اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی، کیفیت زندگی و انعطاف‌پذیری روا‌‌‎ن‌شناختی زنان افسرده دارای تعارضات زناشویی، پایان‌نامه دکتری، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

-          مرادی، امید و خالدی، لادن (1393)، بررسی اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر کاهش علائم افسردگی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 کلینیک دیابت، اولین کنفرانس سراسری توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی: 86-92.

-          مرشدی، مهدی؛ داورنیا، رضا؛ زهراکار، کیانوش؛ محمودی، محمدجلال و شاکرمی، محمد (1394)، کارآیی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر کاهش فرسودگی زناشویی زوج‌ها، نشریه پژوهش پرستاری، دوره 10، شماره 4: 76-87.

-          موسوی، مریم‌سادات؛ رشیدی، علی‌رضا و گل‌محمدیان، محسن (1394)، اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر افزایش رضایت زناشویی همسران جانباز و آزاده، دوفصلنامه روا‌‌‎‎ن‎شناسی کاربردی، دوره 5، شماره 2: 97-112.

-          میری، معصومه؛ میری، محمدرضا؛ شریف‌زاده، غلامرضا و میری، مریم (۱۳۹۳)، تأثیر آموزش غنی‌سازی روابط بر رضایت‌مندی زناشویی در معلمان زن مقطع ابتدایی شهر بیرجند در سال 1391، مراقبت‌های نوین فصلنامه علمی - پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، دوره 11، شماره 3: 177-185.

-          یوسفی نجف‌آبادی، زهرا؛ زندی‌پور، طیبه و پورشهریاری، مه‌سیما (1394)، بررسی تأثیر درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر کاهش تعارضات زناشویی زنان متأهل شهر اصفهان، دولتی، وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری، دانشگاه الزهرا (س)، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.