رابطه بین احساس تنهایی و تعهد زناشویی با میزان استفاده از رسانه‌های اجتماعی در زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه روان‌شناسی استثنایی، تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران، نویسنده، مسئول

2 سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی؛ دانشگاه علامه طباطبایی، تهران؛ایران

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین احساس تنهایی و تعهد زناشویی با میزان استفاده از رسانه­های اجتماعی در زنان می­پردازد. جامعه آماری این پژوهش شامل زنان متأهل دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مشغول به تحصیل در سال 95- 96 بودند که از میان آن، نمونه­ای با حجم 297 نفر با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای انتخاب شد. در این پژوهش از مقیاس احساس تنهایی UCLA (راسل، 1996)، پرسشنامه تعهد زناشویی (DCI) آدامز و جونز (1997) و پرسشنامه اختلال استفاده از رسانه اجتماعی (SMD) ساخته وندن اجیندن، لمنز و والکنبورگ (2016) استفاده شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده­ها با استفاده از شیوه‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین متغیرهای احساس تنهایی و میزان استفاده از شبکه­های اجتماعی در سطح (0.01>p,) رابطه مستقیم و معنی‌‌دار وجود دارد. بین خرده‌مقیاس تعهد به همسر و میزان استفاده از رسانه­های اجتماعی در سطح (0.01>p,) رابطه معکوس و معنی‌دار وجود دارد و همچنین 14 درصد از تغییرات احساس تنهایی و 5 درصد از تغییرات بُعد تعهد به همسر، به‌وسیله میزان استفاده از رسانه­های اجتماعی قابل تبیین است.

کلیدواژه‌ها


ابراهیم‌پور کومله، سمیرا و خزایی، کامیان (1391)، آسیب‌های نوپدید، شبکه‌های اجتماعی مجازی در کمین خانواده‌های ایرانی، نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب‌های اجتماعی نوپدید.

اجتهادی، مصطفی و واحدی، گلناز (1396)، بررسی جامعه‌شناختی پتانسیل خیانت در روابط زناشویی و عوامل مؤثر بر آن، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره هفدهم، شماره 4: 105 تا 138.

افتاده، جواد (1389)، «رسانه‌های اجتماعی و کتاب؛ بازگشت عموم و بازنشر کتاب»، فصلنامه کتاب مهر، تهران: انتشارات سوره مهر، 137.

اکبری‌تبار، علی‌اکبر و اسکندری‌پور، ابراهیم (1392)، رسانه­های اجتماعی و شبکه­های اجتماعی مجازی، تهران، مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه­های دیجیتال.

پاتو، مژگان؛ حقیقت، فرشته و حسن‌آبادی، حمیدرضا (1392)، بررسی نقش کیفیت ارتباط زوجین در پیش‌بینی احساس تنهایی، فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، سال سوم، شماره 4.

 جناآبادی، حسین (1395)، تعیین ارتباط احساس تنهایی و حمایت اجتماعی با اعتیاد به تلفن همراه در دانش‌آموزان، فصلنامه روان‌شناسی مدرسه، مقاله 1، دوره 5، شماره 4: 7- 30.

خدامرادی، طاهره؛ سعادت، فرحناز و خدامرادی، طیبه (1393)، بررسی میزان تأثیر استفاده از فضای مجازی بر ارزش­های خانواده، نشریه فرهنگ ایلام، دوره 15، شماره 44 و 45: 155 – 167.

دژبانی، علی (۱۳۹۴)، آسیب‌های نوپدید، شبکه‌های اجتماعی مجازی و خانواده ایرانی، دومین کنگره بین‌المللی تفکر و پژوهش دینی، اردبیل، اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان اردبیل، کانون فرهنگی تبلیغی مناجات اردبیل،  http://www.civilica.com/Paper-CONFIR02-CONFIR02_119.html

رحیم‌زاده پوراعتماد، حمیدرضا؛ عسگری، علی و حجت، محمدرضا (1390)، مبانی مفهومی احساس: یک مطالعه کیفی، فصلنامه روان‌شناسی تحولی، سال هشتم، شماره 30: 141-123.

سرافراز، صدیقه (1392)، بررسی رابطه احساس تنهایی، کمرویی و خودشیفتگی در کاربران سایت‌های شبکه‌های اجتماعی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

سلیمی، عظیمه؛ جوکار، بهرام و نیک‎‌پور روشنک (1388)، ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت،  مطالعات روان‌شناختی، دوره 5، شماره 3: 81-102.   

شریعتی، محبوبه؛ فضیلت‌پور، مسعود و حسینچاری، مسعود (1395)، نقش واسطه­ای خودکارآمدی اجتماعی در رابطه بین دلبستگی به گروه همسال و والدین با احساس تنهایی در دانش‌آموزان دبیرستانی، مجله­ مطالعات آموزش و یادگیری، دوره 8، شماره 1، پیاپی 2/70: 27– 49.

شکربیگی، عالیه (1391)، رسانه، زنان و مناسبات، نشست پژوهشی انجمن جامعه‌شناسی ایران.

طریقی، زهرا؛ حسین پور، شهریار و شکری، امید (۱۳۹۴)، نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و تعهد زناشویی در رابطه بین میزان استفاده از فیس‌بوک و میزان رضایت زناشویی زنان، کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی، تهران، مؤسسه مدیران ایده‌پرداز پایتخت ایلیا،http://www.civilica.com/Paper-HPSCONF01-HPSCONF01_246.html

عجم، علی‌اکبر (1395)، تأثیر آموزش‌های مستقیم و غیرمستقیم ماهواره‌ای بر تعارض زناشویی و نگرش به خیانت زنان، دوفصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، 10 (18): 125 تا 146.

عصمتی، ام‌البنین و حسینایی، علی (1395)، پیش‌بینی تعهد زناشویی ازطریق استفاده آسیب‌زا از تلفن همراه و اینترنت در زنان شهرستان مینودشت، سومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، تربت حیدریه، دانشگاه تربت حیدریه.

عقیلی، سیدوحید و پوری، احسان (1390)، تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر ارتباطات بین‌فردی کاربران، نشریه فرهنگ ارتباطات، دوره 1، شماره 3: 25 – 42.

فتحی، سروش و مختارپور، مهدی (1393)، بررسی نقش و تأثیر رسانه‌های نوین تصویری در تغییر سبک زندگی، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال ششم، شماره 2: 101 – 118.

کمال‌جو، علی؛ نریمانی، محمد؛ عطادوخت، اکبر و ابوالقاسمی، عباس (1395)، پیش‌بینی روابط فرازناشویی براساس هوش معنوی، هوش اخلاقی، رضایت زناشویی و استفاده از شبکه‌های مجازی اجتماعی با نقش تعدیل‌کنندگی جنسیت، مجله مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 6،2 (22): 39-67.

کلارک وارن، ن. (1392)، در جستجوی عشق زندگی، ترجمه مهدی قراچه‌داغی، چاپ هشتم، تهران: اوحدی.

موسوی، سیدکمال‌الدین و موسوی، سیدعلی (1392)، تحلیل رابطه میان الگوی استفاده از تلفن همراه و اعتماد متقابل زناشویی، مجله جامعه‌شناسی ایران، مقاله 2، دوره 14، شماره 3: 31- 51.

مهاجری، نیلوفر (1395)، رابطه سبک‌های دلبستگی، رضایت‌مندی زناشویی و تعهد با سازگاری زناشویی در زنان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.

نادری، فرح و حق‌شناس، فریبا (1388)، رابطه تکانش‌گری و احساس تنهایی با میزان استفاده از تلفن همراه در دانشجویان، یافته‌های نو در روان‌شناسی، دوره 4، شماره 12: 111 – 121

نوروزی پرشکوه، نسترن؛ میرهادیان، لیلا؛ امامی سیگارودی، عبدالحسین؛ کاظم‌نژاد لیلی، احسان و حسن‌دوست، فاطمه (1395)، احساس تنهایی و نوآسیب‌های اجتماعی در دانش‌آموزان دبیرستانی، پرستاری و مامایی جامع‌نگر، سال 26، شماره 82: 99-108.